Trong thời kỳ mang thai, ngoài những triệu chứng như ốm nghén, táo bón, mệt mỏi,… thì mẹ bầu còn phải đối mặt với những bệnh thường gặp như cảm cúm, sốt,…. bởi hệ miễn dịch của mẹ trong thai kỳ bị suy yếu đi một phần. Bởi vậy, mẹ bầu sẽ không thể tránh khỏi việc đôi lúc phải uống thuốc để duy trì sức khỏe, nhưng mẹ nên nhớ nếu không uống thuốc đúng cách thì em bé sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Đối với phụ nữ mang thai, người ta chia ra các giai đoạn từ quý 1, quý 2, quý 3 và thời kỳ sau sinh. Đây là những thời kỳ hết sức quan trọng với sức khỏe của người mẹ và thai nhi. Hãy cùng Meiji theo dõi bài viết sau nhé!

Hậu quả việc mẹ bầu tự ý uống thuốc bừa bãi
Khi mẹ bầu tự ý uống thuốc sẽ nguy hại tới thai nhi, trong thời gian uống thuốc chữa bệnh có một vài loại thuốc sẽ gây ảnh hưởng gián tiếp hoặc bất lợi cho thai nhi. Trong thời gian trước 8-10 tuần đầu, nếu uống thuốc kích thích nội tiết tố như estrogen, progesterone, thuốc chống động kinh, chống ung thư, và một số loại thuốc khác sẽ có nguy cơ gây dị tật bẩm sinh cho thai nhi. Vì ba tháng đầu tiên là thời gian thai nhi phát triển mạnh, sau khi thụ tinh 20 ngày phôi thai sẽ bắt đầu phát triển thịt và xương, tới 30 ngày tiếp sẽ là bước thiết lập hệ tuần hoàn máu của phôi thai, 60 ngày sẽ hình thành khuôn mặt và tim, gan, hệ tiêu hóa, cơ quan sinh dục. Nếu trong thời gian này, mẹ dùng thuốc thì tỉ lệ thai nhi bị dị tật rất cao.
Hơn nữa, thời gian sau thời gian 3 tháng và trước khi bé chào đời, bé đã hình thành nên các bộ phận trong cơ thể lại tiếp tục phát triển tới khi hoàn thiện. Nếu mẹ bầu phải dùng thuốc, thuốc có thể thông qua nhau thai và lọt vào trong cơ thể thai nhi, như vậy có thể ảnh hưởng tới chức năng phát triển của các bộ phận mô của trẻ. Nếu cần phải sử dụng thuốc, mẹ bắt buộc phải tuân thủ theo chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa.
Xem thêm: Lưu ý 6 loại rau mà mẹ bầu nên hạn chế ăn khi mang thai
Có nhiều mẹ bầu tự mua thuốc đông y về uống, trong khi đó trước đây, thuốc đông y thường được bào chế từ các loại cây cỏ tự nhiên hoàn toàn, cho từng loại cá thể đơn lẻ. Còn ngày nay, có khi một thang thuốc sử dụng cho nhiều người khác nhau nên có thể rước hại vào thân. Vì thế, sử dụng bất cứ loại thuốc nào cũng cần chỉ định của bác sĩ, cho dù là thuốc bổ hay thực phẩm chức năng.
Theo bác sĩ Đồ Thanh Hà – Bệnh viện Y học cổ truyền trung ương Hà Nội cho rằng, trừ các trường hợp có bệnh lý như nôn nghén quá nhiều, có tiền sử sảy thai, thai chết lưu, bị dọa xảy thai, ra máu,… thì nên sử dụng thuốc đông y, những trường hợp bình thước khác, mẹ bầu không nên sử dụng loại thuốc này. Nếu mẹ nào muốn bổ sung dinh dưỡng thì nên bổ sung bằng chế độ ăn uống và sinh hoạt điều độ.

Ngoài ra, việc tự ý uống thuốc trong thai kỳ còn có ảnh hưởng như:
- Tác động trực tiếp lên thai nhi gây sẩy thai, thai lưu.
- Làm thay đổi chức năng của bánh rau, giảm nguồn cung cấp oxygen và chất dinh dưỡng cho thai có thể làm thai kém phát triển.
- Thuốc tác động lên tử cung, gây co bóp và qua đó gián tiếp ảnh hưởng tới sự phát triển của thai, có thể gây nên sinh non.
- Gây ra những thay đổi trên cơ thể mẹ, gián tiếp ảnh hưởng tới thai nhi.
Xem thêm: Lợi ích của việc bổ sung kẽm cho mẹ bầu trong suốt thai kỳ
Những lưu ý quan trọng khi sử dụng thuốc trong thai kỳ
Trong một số trường hợp bất khả kháng, mẹ bầu phải sử dụng thuốc để đảm bảo cho sức khỏe của mẹ và em bé. Khi đó, mẹ cần phải “bỏ túi” những chú ý sau:
- Luôn phải theo chỉ định của bác sĩ về việc sử dụng loại thuốc gì, liệu trình ra sao, vì bác sĩ là người hiểu rõ nhất bệnh của bạn. Họ sẽ cân nhắc giữa sức khỏe của mẹ và mức độ ảnh hưởng tới thai nhi để quyết định nên sử dụng thuốc nào, liều lượng ra sao.
- Không được tự ý uống thuốc bừa bãi, vì tác động của thuốc lên thai nhi khó có thể lường trước được.
- Với những mẹ chưa biết mình mang thai mà lỡ uống kháng sinh khi mang thai … thì cần phải chú ý làm sàng lọc dị tật trước sinh trong thời kỳ mang thai.
- Nếu bạn có ý định có con thì trước đó không nên uống các loại thuốc nào, bởi có rất nhiều loại thuốc có tích lũy, đào thải rất chậm ra khỏi cơ thể. Uống trước khi mang thai, nhưng tới khi thụ thai thì thuốc vẫn còn tích trong người, có thể gây ảnh hưởng xấu cho thai nhi.
Mẹ bầu phải phân biệt được thuốc và thực phẩm chức năng
Có nhiều mẹ đang nhầm lẫn giữa thuốc và thực phẩm chức năng dẫn tới tình trạng lạm dụng hoặc không sử dụng đúng cách:
- Thực phẩm chức năng là thực phẩm dùng để hỗ trợ chức năng của các bộ phận trong cơ thể người, có tác dụng bổ sung dinh dưỡng, tạo cho cơ thể tình trạng thoải mái, tăng sức đề kháng và giảm bớt nguy cơ bệnh tật, đây không phải là thuốc chữa bệnh chỉ là các sản phẩm bổ sung dưỡng chất còn thiết trong cơ thể trong quá trình chuyển hóa, giúp cải thiện tình trạng bệnh trong một số trường hợp.
- Thuốc chữa bệnh sẽ tác động trực tiếp vào quá trình chuyển hóa các chất làm thay đổi cấu trúc sinh lý và bệnh lý, qua đó sửa chữa và cải thiện những tổn thương trong cơ thể người bệnh. Thuốc luôn đòi hỏi tiêu chuẩn rất khắt khe, không chỉ loại thuốc mà liều lượng cũng như thời điểm sử dụng trong ngày cũng hết sức quan trọng và cần có chỉ định của khác sĩ để đảm bảo.
Trong giai đoạn mang thai, tùy từng thời kỳ sẽ cần bổ sung các thực phẩm chức năng khác nhau để có thể cho thai nhi phát triển tốt. Tuy nhiên mẹ nên phân biệt để có hướng sử dụng, tốt nhất sử dụng bất kỳ loại gì cũng nên hỏi ý kiến của bác sĩ.
Xem thêm: Mẹ bầu cần bổ sung canxi như thế nào trong 3 tháng cuối thai kỳ?

Những loại thuốc mẹ uống vào sẽ có hại cho thai nhi
Theo các thống kê của tổ chức y tế, mỗi năm trên thế giới có tới khoảng 2-3% trẻ sơ sinh được sinh ra với những dị tật bẩm sinh có liên quan tới việc mẹ bầu tự ý uống thuốc bừa bãi. Vì vậy, trong tình huống bắt buộc sử dụng thuốc cần phải có sự cho phép của bác sĩ chuyên khoa và tuyệt đối tránh những loại thuốc sau:
- Aspirin: Là thuốc sử dụng để chữa các chứng đau đầu, đau nửa đầu, trong thai kỳ mẹ sử dụng loại thuốc này sẽ gây sảy thai, đứt nhau thai nếu sử dụng quá nhiều.
- Carbamazepine: Sử dụng để điều trị động kinh, nếu mẹ bầu dùng có thể tăng nguy cơ bị dị tật bẩm sinh.
- Captopil (Capoten): Điều trị cao huyết áp, ở giai đoạn sớm của thai kỳ nếu sử dụng sẽ gây dị tật cho thai.
- Ponstan: Điều trị đau nửa đầu và đau đầu, thuốc này được các bác sĩ khuyến cáo không nên dùng trong thai kỳ, trừ trường hợp cần thiết khi có chỉ định của bác sĩ.
- Prozac: Dùng để điều trị trầm cảm, đây là tên thương hiệu cho fluoxetine – nhóm các loại thuốc chữa trầm cảm, gây nên sinh non hoặc sinh con thiếu cân.
- Roaccutane: Sử dụng để điều trị mụn, em bé khi sinh ra có nguy cơ cao bị dị tật khi mẹ sử dụng trong thai kỳ, ngay cả khi mẹ chỉ dùng một lượng nhỏ trong thời gian ngắn. Dị tật thường liên quan tới khuyết tật trí tuệ, dị tật trong não, khuyết tật tim và bất thường trên khuôn mặt.
- Tetracycline: Thuốc kháng sinh sử dụng để điều trị mụn trứng cá và các nhiễm trùng đường hô hấp, nếu mẹ sử dụng loại thuốc này ở tháng thứ 4 thì có thể gây ra những tổn hại về răng của bé sau này do bị canxi hóa.
- Thalidomide: Thuốc sử dụng để điều trị ốm nghén, bạn chỉ được sử dụng khi có sự chỉ định của bác sĩ, nhưng tốt hơn hết, mẹ nên áp dụng những phương pháp dân gian như chanh, gừng,… để hạn chế tình trạng nghén.
- Sử dụng quá liều VitaminA: Trong thai kỳ, chỉ nên sử dụng 8.000 IU vitamin A mỗi ngày, nếu sử dụng liều lượng lớn có thể gây dị tật và nhiễm độc gan.
Các bài viết dành cho Mẹ và Bé được quan tâm nhiều nhất:
- 5 chất dinh dưỡng mẹ bầu cần chú ý bổ sung trong thời kỳ mang thai
- Bổ sung thừa sắt khi mang thai mẹ bầu gặp hậu quả khôn lường
- Những Vấn Đề Mẹ Bầu Thường Gặp Khi Mang Thai
- Để Có Sữa Mẹ Tốt Nhất Cho Con
Trong giai đoạn mang thai, có thể hệ thống miễn dịch của mẹ bị suy giảm nên nguy cơ mắc phải những bệnh thường gặp là khá cao. Tuy nhiên, mẹ bầu không nên tự ý uống thuốc để hạn chế tối đa sự ảnh hưởng xấu của thuốc tới sự phát triển của thai nhi.
Chúc các mẹ có thai kỳ an toàn!